การขัดเกลาเด็กเล็กอย่างถูกวิธี
เพิ่มโอกาสให้เด็กเติบโตมามีคุณภาพชีวิตที่ดี
และมีความสุข
หลายคนคงเคยเห็นเด็กเล็กๆ อายุ 1 – 2 ขวบ กรีดร้องกลางห้าง ตีผู้อื่นหรือ ดื้อไม่ยอมกินข้าวกันใช่ไหมคะ หลายคนคงเคยสงสัยว่าทำไมเขาถึงเป็นเช่นนั้น เขาดื้อเหรอ หลายคนมักเรียกว่า “วัยทองของเด็ก” แต่แท้จริงแล้ว อาจจะเป็นวิธีการสื่อสารของเด็กน้อยที่จะใช้เสียง หรือการกระทำมากกว่าคำพูด
เพราะเด็กน้อยไม่รู้ว่าจะบอกความรู้สึกในใจออกมายังไงว่าเขาต้องการอะไร รวมถึงควบคุมอารมณ์ไม่ได้ หรือต้องการเรียนรู้ว่าจะต้องทำยังไงถึงได้สิ่งที่ตัวเองต้องการ หรือเริ่มรู้สึกอยากควบคุมสิ่งต่างๆ เอง จึงทำให้เด็กน้อยแสดงพฤติกรรมเช่นนั้นออกมา ซึ่งเป็นเรื่องปกติของเด็กวัย 1 – 2 ขวบ
เพราะบางทีผู้ใหญ่ในแบบที่เด็กอยากอยู่ด้วย อาจเป็นผู้ใหญ่ที่ใจเย็น รักและเข้าใจเขาในแบบที่เขาเป็น เราเชื่อว่าหากเด็กน้อยได้ถูกขัดเกลาอย่างถูกวิธี เขาจะเรียนรู้เข้าใจ และพฤติกรรมเหล่านี้จะหายไป และเพิ่มโอกาสให้เขาเติบโตไปมีคุณภาพชีวิตที่ดีและเป็นเด็กที่มีความสุขในการใช้ชีวิตมากขึ้นค่ะ
วันนี้วันเด็ก Mental Life by Chanisara จะพาทุกคนมาทำความเข้าใจว่าทำไมเด็กน้อยกำลังบอกอะไรผ่านพฤติกรรมเหล่านี้ และมีวิธีการขัดเกลาเช่นไร ที่ทำให้เด็กน้อยดีขึ้นหรือหายจากพฤติกรรมเหล่านี้ได้กันค่ะ
เวลาเด็กน้อยกรีดร้องต้องทำยังไง
หลายคนคงสงสัยกันใช่ไหมคะว่าเวลาเด็กเล็กกรีดร้องเราจะต้องสอนอย่างไรให้เขาหยุดการกระทำและเข้าใจสิ่งที่เราบอก รวมถึงเคยสงสัยกันไหมคะว่าที่เด็กกรีดร้องเพราะอะไร ต้องบอกก่อนว่าธรรมชาติของเด็กเล็กจะบอกความต้องการด้วยการร้องไห้ไม่ว่าจะเป็น หิว ง่วง อยากนอน หนาว ฯลฯ
ช่วงอายุ 1 – 2 ขวบ เป็นช่วงที่เด็กกำลังฝึกการสื่อสาร แต่หากเขาไม่ได้รับการสอนที่ถูกหลักเขาจะใช้การกรีดร้องแทน และถ้าผู้ใหญ่ไม่ได้เข้าใจความต้องการของเด็กน้อยอาจจะทำให้เด็กน้อยมีพฤติกรรมและอารมณ์ที่รุนแรงขึ้นนั่นเองค่ะ หากเด็กน้อยกรีดร้องมากขึ้นอาจเกิดจากมีพัฒนาการล่าช้า จึงต้องใช้การกรีดร้องแทน หรือไม่สามารถควบคุมพฤติกรรมตัวเองได้ หรือเพราะเด็กน้อยอาจจะรู้สึกว่าถ้ากรีดร้องแล้วจะได้สิ่งที่ตัวเองต้องการนั่นเองค่ะ
วิธีทำให้เด็กน้อยสงบ หยุดพฤติกรรมกรีดร้อง อาจจะขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้เด็กกรีดร้อง หากเกิดจากเด็กมีพัฒนาการที่ช้ากว่าเด็กปกติ เช่น ถึงวัยพูดแล้วยังพูดไม่ได้ ก็ควรไปฝึกพัฒนาการแก้ไขการพูดจากผู้เชี่ยวชาญทางวิชาชีพ
แต่หากไม่หยุดร้องเพราะไม่ได้สิ่งที่ตัวเองต้องการ อยากให้คนอื่นสนใจ อยากให้คนอื่นเข้าใจความรู้สึก รู้สึกว่าตัวเองถูกบังคับ หรือต้องการคนเอาใจคนกอดหรือปลอบ ต้องการพาตัวเองออกจากความเครียด เราไม่ควรแสดงพฤติกรรมตอบสนองเขาไม่ว่าทางด้านบวกหรือลบกับเด็กน้อย
ไม่ว่าจะเป็นกอด ปลอบ หรือ ตำหนิลงโทษ ควรจะให้เด็กสงบลงก่อนอาจจะให้ลูก ยกมือขึ้น เพื่อแสดงให้เห็นว่าถ้าเด็กทำตามคำสั่งจะได้รับความสนใจจากเรา เป็นการขัดเกลาที่ทำให้เขาเรียนรู้ว่าเขาควรแสดงออกอย่างไรให้ถูกต้องนั่นเองค่ะ
ทำอย่างไรเมื่อเด็กน้อยทำร้ายผู้อื่น
เด็กน้อยบางคนจะมีช่วงทำร้ายผู้อื่น กัด หยิก หรือตีผู้อื่น อาจเพราะยังควบคุมอารมณ์ของตัวเองไม่ได้ หรืออยากเรียกร้องความสนใจจากผู้ใหญ่ หรือเขารู้สึกถูกล้ำเส้นขอบเขตของเขา
อีกสาเหตุหนึ่งคือการที่เขาลอกเลียนแบบผู้ใหญ่ วิธีการรับมือคือ หากเด็กน้อยทำร้ายผู้อื่นให้หยุดเด็กน้อยในทันที แต่ต้องไม่ใช่การตีหรือการทำร้ายเด็กที่รุนแรง ให้จับมือเด็ก แล้วพูดว่า “ห้ามไปตีหรือทำร้ายคนอื่นนะลูก” รวมถึงควรสอนเขาเมื่อเขาใจเย็นและสงบลง นั่นเองค่ะ
ทำอย่างไรเมื่อเด็กน้อยไม่ยอมกินข้าว
ทุกคนเคยสงสัยไหมคะว่าทำไมเด็กเล็กบางคนถึงไม่อยากอาหาร จริงๆ แล้วสาเหตุหลักอาจจะเกิดจากผู้ใหญ่ทำให้เด็กเบื่ออาหารก็ได้นะคะ เนื่องจากผู้ใหญ่กลัวเด็กน้อยไม่ได้สารอาหารที่ครบถ้วน อยากให้เด็กน้อยได้รับสารอาหารที่เพียงพอ จึงบังคับให้เด็กน้อยกิน เพราะคิดว่าเด็กที่อ้วนท้วนสมบูรณ์จะมีความแข็งแรง หรือเข้าใจผิดว่าลูกหลานของตัวเองมีน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์ปกติ เพราะเห็นเด็กคนอื่นอ้วน แต่จริงๆ เขาอาจจะอยู่ในเกณฑ์ปกติก็ได้ จึงบังคับให้เด็กน้อยกิน ทำให้เด็กน้อยรู้สึกเบื่ออาหารแล้วไม่อยากกินข้าวนั่นเองค่ะ
นอกจากนี้ทุกคนรู้ไหมว่า เด็กที่มีอายุ 1 ปีขึ้นไป จะหิวน้อยลงกว่าเด็กทารก เพราะร่างกายต้องการสารอาหารน้อยลง จึงทำให้ไม่อยากอาหารเท่าเมื่อก่อน อีกทั้งเด็กบางคนอยู่ในช่วงวัยต่อต้านอยากทดลองขอบเขตของผู้ใหญ่จึงไม่ยอมกินข้าว หรือไม่ก็เคยชินกับการกินอาหารเดิมๆ พอเป็นอาหารใหม่ๆ ไม่ยอมกิน เราจึงควรรับมือกับเด็กน้อยดังนี้
ไม่ดุด่าเขาเมื่อเขาไม่ยอมกิน
ไม่ให้ขนมก่อนถึงมื้ออาหาร
พยายามเข้าใจว่าทำไมเด็กถึงไม่กินอาหารนั้น หรือลองแก้ไขด้วยการจัดเป็นอาหารให้สวยๆ เช่น ทำแครอทเป็นรูปดาว ทำมันฝรั่งเป็นรูปหัวใจ
ให้เขาหยิบจับอาหารกินเอง
ให้เด็กน้อยได้มีส่วนร่วมในการคิดเมนูเอง
อาจหั่นเป็นคำเล็กๆ
หากไม่กินข้าวห้ามกินอย่างอื่นทดแทน เช่น ขนม นม ฯลฯ
หากไม่ยอมกินข้าวจริงๆ ควรให้ทานอาหารเสริมเพื่อจะได้อยากอาหารทั้งนี้ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญก่อนกินทุกครั้ง
เพราะเราเชื่อว่าเด็กที่ถูกขัดเกลามาเป็นอย่างดีจะมีโอกาสเติบโตอย่างมีคุณภาพและเป็นเด็กที่มีความสุข น่ารัก และรู้ว่าควรจะต้องปฏิบัติตัวเช่นไรค่ะ
Source
